Tip 2 diyabet, vücudun insülini etkin kullanamaması (insülin direnci) ya da yeterince üretememesi sonucu kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Dünyada ve ülkemizde giderek yaygınlaşmaktadır. İyi haber şu ki, yaşam tarzı değişiklikleriyle riskin önemli ölçüde azaltılması mümkündür.
Erken Belirtiler
- Sık idrara çıkma, özellikle gece
- Aşırı susama ve ağız kuruluğu
- Çok yemeye rağmen açıklanamayan kilo kaybı veya sürekli açlık hissi
- Halsizlik ve yorgunluk
- Bulanık görme
- Yaraların geç iyileşmesi, sık tekrarlayan enfeksiyonlar
- El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
- Boyun ve koltuk altında koyulaşmış deri (akantozis nigrikans) – insülin direncinin işareti olabilir
Kimler Risk Altında?
45 yaş üstü olmak, fazla kilo (özellikle bel çevresinde yağlanma), ailede diyabet öyküsü, hareketsiz yaşam, gebelik diyabeti öyküsü, polikistik over sendromu, yüksek tansiyon ve kolesterol yüksekliği riski artıran başlıca faktörlerdir.
Tanı Nasıl Konur?
Basit kan testleriyle tanı konabilir. Genel kabul gören eşik değerler şöyledir:
- Açlık kan şekeri: 126 mg/dL ve üzeri
- HbA1c (3 aylık şeker ortalaması): %6,5 ve üzeri
- Şeker yükleme testi (OGTT) 2. saat: 200 mg/dL ve üzeri
Açlık şekerinin 100–125 mg/dL arasında olması “prediyabet” olarak değerlendirilir ve bu dönem, önlem almak için en değerli fırsattır. Sonuçlarınızın yorumu mutlaka bir hekim tarafından yapılmalıdır.
Korunma Yolları
- Kilo kontrolü: Fazla kilolu kişilerde vücut ağırlığının %5–7'sini kaybetmek bile riski anlamlı ölçüde azaltır.
- Düzenli hareket: Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta egzersiz.
- Dengeli beslenme: Rafine şeker ve beyaz un yerine tam tahıllar, bol sebze, baklagiller ve yeterli protein.
- Şekerli içeceklerden uzak durma: Gazlı içecekler ve paketli meyve suları kan şekerini hızla yükseltir.
- Yeterli uyku ve stres yönetimi.
- Düzenli kontrol: Risk grubundaysanız yılda bir kan şekeri ve HbA1c ölçtürün.
Online Takibin Avantajı
Diyabet yaşam boyu düzenli takip gerektirir. Tahlil sonuçlarınızı, evde ölçtüğünüz şeker değerlerini ve beslenme düzeninizi online görüşmelerde hekiminizle düzenli olarak değerlendirmek, tedavi uyumunu ve hastalık kontrolünü kolaylaştırır.
Online Doktora Danışın
Şikâyetlerinizi ertelemeden, evinizden çıkmadan uzman bir hekimle görüşmek için MD Uzaktan Doktor üzerinden online muayene randevusu oluşturabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil durumlarda 112'yi arayınız.
