Adet döneminde kramp yaşamak yaygındır; ancak okul, iş veya günlük yaşamı aksatan şiddetli ağrı “katlanılması gereken” bir durum olarak görülmemelidir. Özellikle zamanla artan sancı, adet dışı pelvik ağrı veya bağırsak ve mesane yakınmaları varsa endometriozis dâhil nedenler değerlendirilebilir.
Hangi belirtiler endometriozisi düşündürebilir?
Adet sırasında yoğun alt karın veya bel ağrısı, cinsel ilişki sırasında ya da sonrasında ağrı, dışkılama veya idrar yaparken adetle ilişkili ağrı ve gebe kalmakta zorlanma endometrioziste görülebilir. Buna karşın benzer yakınmalar miyom, adenomyozis, enfeksiyon ve başka jinekolojik sorunlarda da bulunabilir. Belirtilerin şiddeti, hastalığın yaygınlığını her zaman yansıtmaz.
Adet ağrısı günlüğü nasıl tutulur?
Ağrının başladığı günü, 0–10 arasındaki şiddetini, kanama miktarını ve okul veya iş kaybını kaydetmek faydalıdır. Kullanılan ilaçların etkisini ve eşlik eden bağırsak yakınmalarını da not edin. Bu kayıtlar jinekolojik görüşmeyi kolaylaştırır. Ultrason normal olsa bile bazı endometriozis türleri dışlanmış olmaz; hekim öyküye göre ileri değerlendirme planlayabilir.
Tedavi yaklaşımı kişiye göre neden değişir?
Ağrı kontrolü, hormonal tedaviler ve bazı durumlarda cerrahi seçenekler kişinin yaşına, belirtilerine ve gebelik planına göre konuşulur. Çocuk sahibi olmayı planlayan biriyle gebelik düşünmeyen birinin yaklaşımı farklı olabilir. Reçeteli ilaçları kendi başınıza başlatmak veya uzun süre yüksek doz ağrı kesici kullanmak yerine kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla plan yapın.
Ne zaman acil değerlendirme gerekir?
Ani başlayan çok şiddetli tek taraflı pelvik ağrı, bayılma, gebelik olasılığıyla birlikte ağrı veya kanama, yüksek ateş ve ciddi genel durum bozukluğu acil değerlendirme gerektirir. Uzun süredir devam eden ve günlük yaşamı etkileyen sancı için de randevuyu ertelemeyin.
Uzman görüşmesi öncesi kısa kontrol listesi
- Adet takviminizde ağrılı günleri ve ağrı şiddetini işaretleyin.
- İlaçların etkisini ve adet dışı ağrıyı kaydedin.
- Gebelik olasılığı ve aniden başlayan ağrı varsa acil değerlendirmeye gidin.
Sık karşılaşılan yanlış inanış
Adet sancısı sık görüldüğü için şiddetli ve günlük yaşamı durduran ağrı önemsiz kabul edilmemelidir. Endometriozis düşünülse bile tanı tek bir belirtiye dayanmaz. Uygun değerlendirme, aynı zamanda farklı pelvik ağrı nedenlerinin de ele alınmasını sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Ultrason normal çıktıysa endometriozis olmaz mı?
Hayır. Ultrason bazı bulguları saptasa da endometriozisin tüm türlerini dışlayamaz.
Ağrılı adet görmek kısırlık demek mi?
Hayır. Ağrı tek başına doğurganlık hakkında kesin sonuç vermez; öykü ve değerlendirme gerekir.
MD Uzaktan Doktor ile görüşmeye hazırlanma
Önceki tetkiklerinizi, düzenli kullandığınız ilaçları ve yakınmalarınızın ne zaman başladığını not ederek uygun uzmanla görüşebilirsiniz. Online görüşme, gerekli olduğunda yüz yüze muayene, görüntüleme veya acil bakımın yerini tutmaz.
Bilgi ve uzman seçenekleri için: mduzaktandoktor.com
Bilimsel kaynak
https://www.nhs.uk/conditions/endometriosis/
Tıbbi not: Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya kişisel tedavi önerisi değildir. Yayından önce alanında yetkin sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmelidir.
